Nhà phố Việt: Cứ cháy là chết !?

Vụ hỏa hoạn làm 7 người chết vào ngày 16.9 tại quận 5, TP.HCM vừa qua và một số vụ cháy gần đây trên địa bàn TP có điểm chung: Cháy ở nhà ống (nhà phố); có chết người, chết nhiều người; Chết chủ yếu do ngạt khói… Vậy vì sao mà nhà phố nội thành, cứ cháy là chết người, thậm chí chết nhiều ?

Mới đây, Báo Lao Động đã có cuộc trao đổi với Đại tá Lê Tấn Bửu – GĐ Sở Cảnh sát PCCC TP.HCM và được Đại tá Lê Tấn Bửu đã lý giải những thắc mắc trên:

– Tình trạng nhà phố không có lối thoát hiểm, nhà chỉ có cửa chính duy nhất là lối thoát, kể cả nhà phố trong hẻm, nhà cấp 3, cấp 4, nhà làm bằng vật liệu thường co cụm với nhau rất phổ biến hiện nay trên địa bàn TPHCM. Do không có lối thoát hiểm nên khi xảy ra hỏa hoạn đối với nhà phố thì khói sẽ lan tỏa nhanh.

Đặc biệt, đối với những nhà phố buôn bán chất hàng hóa trong nhà khi cháy càng làm cho khói tỏa ra nhiều hơn, rất nguy hiểm. Chỉ cần một thời gian ngắn nếu không xử lý kịp thời, người trong nhà có thể chết ngạt vì khói.

* Ông là người trực tiếp chữa cháy vụ hỏa hoạn làm 7 người thiệt mạng hôm 16.9, vậy ông có nhận định gì về căn nhà bị cháy?

– Sau khi nhận được tin cháy, chúng tôi đã nhanh chóng cử lực lượng, xe cứu hỏa có mặt tại hiện trường và sau 30 phút ngọn lửa đã dập tắt. Tuy nhiên, do căn nhà có diện tích 4x14m, có một gác gỗ và do căn nhà khép kín, chỉ có cửa sắt chính phía trước là lối thoát nên khi xảy ra cháy, các nạn nhân không thể ra ngoài và bị ngạt khói dẫn đến tử vong.

Quan sát thực tế tại hiện trường, chúng tôi nhận thấy bên trên phía sau nhà có một vách ngăn bằng nhựa, nếu khi xảy ra cháy, mọi người trong nhà bình tĩnh đẩy hoặc đập bỏ tấm nhựa để khói thoát ra và dùng lối này thoát hiểm thì không xảy ra chết đến 7 người do ngạt khói như vậy. Chưa kể, nếu dùng vật nặng để đập bung một mảng tường nhỏ phía sau thì cũng có thể giúp một lượng khói thoát ra, nhưng tiếc rằng khi lực lượng PCCC đến thì mới làm được việc này, và khi ấy những người bên trong đã chết ngạt rồi.

* Theo ông nhà phố hiện nay cần thiết kế như thế nào để hạn chế tình trạng người dân bị chết ngạt khi xảy ra hỏa hoạn?

– Khi xây nhà phố, người dân cần chú ý tính toán thiết kế các lối thoát hiểm. Nếu vì một lý do nào đó, nhà không có thiết kế lối thoát hiểm – như trong trường hợp căn nhà số 416 đường Nguyễn Trãi bị cháy hôm 16.9- thì người dân phải hết sức cảnh giác, không xếp hàng hóa choáng hết các lối đi, đồng thời phải tự tạo những đường thoát hiểm cho phù hợp như: Tính toán trổ mái lên trên, hoặc tính toán đường thoát nạn sang nhà bên cạnh, thậm chí trang bị một số vật dụng cần thiết (búa) phục vụ cho việc mở đường thoát hiểm khi xảy ra hỏa hoạn. Khi nhà tạo ra được những khoảng trống thông thoáng như vậy, nếu xảy ra cháy sẽ giúp khói thoát ra ngoài nhanh hơn, đồng thời có lối để người nhà thoát nạn kịp thời.

* Ông có khuyến cáo gì đối với người dân qua các vụ cháy gần đây?

– Các nhà phố, nhất là các nhà thường gắn liền với buôn bán cần hạn chế tối đa sắp xếp hàng hóa dễ cháy như dung môi, xăng dầu, vải, gas…trong nhà. Đồng thời, quản lý tốt các nguồn điện, nguồn nhiệt, đặc biệt mỗi nhà cần trang bị hệ thống cầu dao tự động, để khi xảy ra chập điện hoặc rò rỉ điện có thể tự động ngắt.

* Nếu xảy ra cháy đối với nhà phố, thì người dân cần xử trí như thế nào để hạn chế tình trạng bị ngạt khói?

– Một yếu tố rất quan trọng đối với người dân khi xảy ra hỏa hoạn là phải hết sức bình tĩnh. Về nguyên tắc khói thường lan tỏa bốc lên trên, vì vậy khi xảy ra cháy, người dân cần cúi người thấp xuống men theo tường tìm đến lối thoát hiểm; dùng khăn, vải thấm nước che kín miệng, mũi để tránh nguy cơ bị ngạt khói; người dân tránh núp vào trong phòng, nhà vệ sinh khi xảy ra cháy, vì những nơi này thường kín rất dễ bị ngạt.

Xin cảm ơn ông!

Đăng Hải ghi

Thực tế, những bất cập về quản lý xây dựng, thiết kế nhà phố tại Việt Nam – không chỉ đô thị mà nay lan tới khắp các vùng nông thôn – đã được các chuyên gia xây dựng, quản lý đô thị trong và ngoài nước nhắc đến nhiều lần. Tuy nhiên, việc chỉnh trang đường hẻm, siết chặt cấp phép xây dựng, giám sát vẫn chưa được các cơ quan chức năng cấp phường xã, quận huyện trở lên làm tới nơi tới chốn. Ngay cả tại trung tâm quận 1, việc cắt ngọn, đập bỏ công trình vẫn thường xuyên xảy ra khi báo chí và người dân lên tiếng.

Để cứu mình và các thế hệ con cháu sau này, theo một kiến trúc sư, người dân nên tự ý thức, chủ động mở rộng đường, hẻm (như xây nhà thụt vào) để đủ điều kiện cho xe và lực lượng chữa cháy sớm tiếp cận hiện trường, thiết kế nhà theo đúng tiêu chuẩn về sự bền vững, an toàn, khoa học… chứ không “cố lấn”, xây trái quy định.

Một vị vệ sĩ từng bảo vệ cho nhiều yếu nhân, thương gia người Úc gốc Việt nói: “Mỗi người, mỗi nhà phải tìm hiểu, rèn luyện các kỹ năng sinh tồn trước thiên tai, để bình tĩnh xử lý sự cố, cứu mạng bản thân, người thân, đồng loại… điều mà người Nhật học và làm rất tốt.

Những kiến thức đó đầy rẫy trên internet!”

An (Tổng hợp)