Nghề “hớt tiền” khi trời tắt nắng

Người dân Lê Thanh, Mỹ Đức, Hà Nội gần đây phát triển kinh tế bằng nghề mới – “săn” châu chấu. Nghề độc đáo này đang trở thành nguồn kinh tế chủ lực của bà con nơi đây.

Chỉ cần mang vợt ra đồng hớt vài giờ đồng hồ là có tiền “giắt” lưng.
“Săn” châu chấu

Nắng tháng 6 như ai đó  đun sôi nước đổ  trên  cánh đồng xã Lê Thanh. Đã quen với công việc của mình, khi trời tắt nắng, hàng trăm người dân dàn hàng ngang trên các thửa ruộng, mỗi người một chiếc vợt chuyên dụng, chao bên nọ đảo bên kia để hớt… châu chấu.

chau chau

Anh Trịnh Văn Minh một “thợ săn” nói: “Để bắt được nhiều, phải đợi trời tối hẳn. Nếu còn nhìn thấy người thì châu chấu sẽ bay hết. Tôi theo đoàn “săn” châu chấu được một lúc, cảm giác ngứa ngáy dưới chân bắt đầu xuất hiện. Anh Minh khuyên tôi: “Chú lên bờ đi, không thì nước ăn luỗng chân ra đấy”.

“Châu chấu bay lao xao như vãi trấu, có khi lao cả vào mặt. Hôm nào gặp được như thế chúng tôi vui lắm, như vậy có nghĩa là cánh đồng vẫn còn cơ hội để “hớt tiền”. Chứ nếu ra đồng mà chẳng còn con côn trùng nào thì coi như hôm đó đói” – anh Minh vừa nhoay nhoáy đôi tay, vừa nói với lên chỗ tôi đứng. Rồi anh “lý sự”: “Nói thế cho vui, chứ nghề nào cũng gian nan vất vả. Chỉ có điều, “săn” châu chấu không phải đầu tư vốn. Bà con ai cũng làm được, miễn là chịu khó.

Công cụ thật đơn giản, mảnh nilon may thành túi dài, khâu vào vành kiểu hình miệng rậm. Chiếc cán dài chừng 1,5m hoặc dài hơn tùy theo người sử dụng”. Có lẽ, chính vì đơn giản, kiếm được tiền cho nên cả xã Lê Thanh không ai là không biết bắt châu chấu. Có kinh nghiệm, họ chỉ cần nhìn cỏ trên cánh đồng là biết ngay châu chấu nhiều hay ít.

Anh Trần Quý Bàng đùa vui khi tôi hỏi về việc đánh bắt châu chấu: “Nghề mà không phải nghề, phải không chú. Tự nhiên có người cần thì mình đi đánh bắt chớ nghề ngỗng thì phải có “ông tổ nghề chứ”. Châu chấu “xuất khẩu” từ Lê Thanh đến nhà hàng sang trọng, quán nhậu ồn ã ở phố thị đã được gần chục năm. Thế mà nhiều người, tự tay mình đánh bắt để bán còn lấy làm lạ “tôi chả biết họ mua cái con ấy làm gì”.

Giờ đây, châu chấu mang lại thu nhập cho bà con. Chẳng ai ngờ, loài côn trùng đáng ghét gây hại cho cây lúa lại giúp người dân bớt nghèo hiệu quả như vậy. Trước đây, để diệt nạn châu chấu người dân Lê Thanh hay ở bất cứ đồng quê nào khác đã phải phun hóa chất khắp đồng nhưng hiệu quả không cao. Nay thì khác, người “săn” châu chấu chỉ ước sao cánh đồng nào cũng nhiều châu chấu như xưa.  Anh Nguyễn Mạnh, ở thôn Đức Thụ, xã Lê Thanh cho biết: “Nó là nguồn thu nhập chính của bà con đấy. Mỗi buổi ai vợt khéo thì cũng được chục cân, mùa này giá cao lắm, mỗi cân 29.000 đồng”.

Nghề phụ – thu nhập chính

Châu chấu đã vào nhà hàng trở thành món ăn đặc sản lâu nay. Tuy nhiên, không phải nhà hàng nào cũng dám ghi trong thực đơn món côn trùng này. Bởi nguồn cung cấp hiện nay chỉ có riêng ở Lê Thanh đánh bắt và “xuất khẩu”. Châu chấu chỉ được đánh bắt sau khi đồng đã gặt xong. Nó là nghề phụ của người dân Lê Thanh nhưng lại mang lại thu nhập chính cho họ.

Chính vì vậy mà trong thời gian ngắn, nạn châu chấu đã không còn. Anh Nguyễn Mạnh là một trong những đầu thu mua lớn trong xã. Thời gian này, chỉ riêng gia đình anh Mạnh cũng xuất khoảng 1,5 tấn mỗi ngày. Anh Mạnh cho biết: “Năm 2008, chỉ một vụ châu chấu người dân xã Lê Thanh đã mang lại khoảng 1,5 tỷ đồng”.

ở xã Lê Thanh, anh Nguyễn Mạnh được bà con “ghi nhớ” như một người tìm đầu ra cho một số mặt hàng tôm, cua, ốc và châu chấu. Cách đây gần chục năm, anh Mạnh đã bắt mối được một khách sạn ở Hà Nội, thế là dần dần mặt hàng này được “tỏa” đến các tỉnh lân cận. Anh được các đầu mối đặt hàng, anh lại về đặt hàng với bà con. Mối liên kết cứ chặt chẽ dần.

Mùa này, vào buổi tối sân nhà anh Mạnh luôn nhộn nhịp người cân châu chấu, làm châu chấu. Cứ tối đến, ngoài lực lượng đánh bắt đến cân bán, anh phải huy động hàng chục người để làm phụ giúp. Người vặt càng, người đóng bao… mỗi tối làm thêm vài tiếng cũng được 20-30 nghìn đồng/người. Công việc đơn giản, nhẹ nhàng các cháu nghỉ hè làm thêm cũng có tiền mua sách vở vào đầu năm học.

Anh Mạnh tiết lộ: “Làm tôm cua, trai, hến thế thôi nhưng thu nhập cũng khá lắm. Tháng này châu chấu ít, mỗi đêm chỉ cân được khoảng vài tạ đến 1 tấn, còn lại là hàng cua, trai, hến, ốc. Tổng số mỗi đêm tôi xuất khoảng 3 tấn hàng”. Anh Mạnh cho hay, trước kia châu chấu chưa thành hàng hóa bà con chỉ biết trông chờ vào mùa vụ nông nghiệp. Hiện từ nguồn thu này bà con cũng có đồng ra đồng vào, nhiều gia đình khá giả hẳn lên.

Theo ANTĐ